Điều 17, Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2012 quy định mức góp vốn tối đa của thành viên HTX không quá 20% tổng số vốn điều lệ. Quy định này gây khó khăn cho nhiều đơn vị trên địa bàn tỉnh Bắc Giang khi có nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh.

Khó góp vốn điều lệ

Thời gian qua, các HTX kiểu mới hoạt động theo Luật HTX năm 2012 đã có bước phát triển mạnh. Tuy nhiên, phần lớn HTX luôn trong tình trạng “khát vốn” do Luật quy định số vốn góp của các thành viên không được quá 20% tổng vốn điều lệ. HTX Dịch vụ nông nghiệp Phương Nam, xã Tân Mỹ (TP Bắc Giang) thành lập năm 2015 với 8 thành viên chuyên trồng hoa; vốn điều lệ là 2,5 tỷ đồng. Theo ông Hoàng Văn Phượng, Giám đốc HTX, sau một năm HTX đi vào hoạt động, nhiều thành viên muốn góp thêm vốn mở rộng sản xuất theo hướng ứng dụng công nghệ cao nhưng không thực hiện được vì vướng quy định của Luật. Để khắc phục, HTX phải huy động vốn từ nhiều kênh khác và phải trả lãi hằng tháng. Do vậy, đến nay HTX chỉ mở rộng thành viên liên kết sản xuất, không kết nạp thành viên chính thức (người phải góp vốn) để phát triển theo nhu cầu.

Mô hình sản xuất hoa của HTX Dịch vụ nông nghiệp Phương Nam, xã Tân Mỹ (TP Bắc Giang).

Cùng chia sẻ về vấn đề vốn góp, nhiều HTX cũng cho rằng, quy định góp tối đa 20% vốn điều lệ đang hạn chế sự phát triển của HTX. Bởi hiện nay, phần lớn các đơn vị rất khó tiếp cận vay vốn từ các ngân hàng thương mại do chưa có tài sản thế chấp (đất và tài sản trên đất).Đại diện Ban quản trị HTX Dịch vụ tổng hợp và Sản xuất nông nghiệp Lúa Vàng, xã Đức Giang (Yên Dũng) chia sẻ, năm 2015, HTX chuyển đổi sang mô hình hoạt động kiểu mới. Lĩnh vực, ngành nghề đa dạng và mở rộng hơn trước nhiều gồm: Cung cấp thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, sản xuất và tiêu thụ lợn giống, trâu, bò giống, giết mổ và tiêu thụ thịt lợn; sản phẩm chủ lực là con giống, thức ăn chăn nuôi, gạo thơm. Trong quá trình mở rộng sản xuất, đơn vị khó tiếp cận với các nguồn vốn vay tín dụng do chưa đủ điều kiện về tài sản thế chấp. Muốn khắc phục tình trạng này, nhiều thành viên HTX sẵn sàng đóng góp thêm vốn điều lệ nhưng lại gặp khó do quy định của Luật HTX giới hạn định mức nộp thấp. “Nguồn vốn điều lệ của HTX từ khi chuyển đổi sang hoạt động theo mô hình kiểu mới đến nay vẫn được giữ nguyên ở mức 6 tỷ đồng với 42 thành viên. Thời gian vừa qua, do ảnh hưởng của dịch bệnh kéo dài, chi phí hoạt động sản xuất, kinh doanh tăng cao trong khi khó huy động vốn nên HTX đã dừng giết mổ, tiêu thụ thịt lợn, thịt bò và gia cầm", ông Nguyễn Trung Điện, Giám đốc HTX cho biết.

Đề nghị sửa đổi, bổ sung

Theo ông Nguyễn Đức Hiền, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, toàn tỉnh có hơn 1 nghìn HTX, tổng vốn điều lệ mới đạt hơn 2,2 nghìn tỷ đồng với hơn 34,7 nghìn thành viên tham gia. Số vốn điều lệ này còn thấp so với số lượng HTX cũng như khả năng phát triển sản xuất, kinh doanh. Nguyên nhân là do Luật HTX năm 2012 quy định các thành viên chỉ được góp vốn tối đa không quá 20% tổng vốn điều lệ. Quy định này khiến HTX khó huy động vốn.

"Toàn tỉnh có hơn 1 nghìn HTX, tổng vốn điều lệ mới đạt hơn 2,2 nghìn tỷ đồng với hơn 34,7 nghìn thành viên tham gia. Số vốn điều lệ này còn thấp so với số lượng HTX cũng như khả năng phát triển sản xuất, kinh doanh".

Ông Nguyễn Đức Hiền, Chủ tịch 

Liên minh HTX tỉnh.

Để hoạt động kinh tế tập thể phát triển vững mạnh, giúp HTX duy trì mở rộng quy mô, nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, các cơ quan chuyên môn của tỉnh đã rà soát và yêu cầu chấm dứt hoạt động, giải thể hàng trăm HTX thành lập hoạt động kém hiệu quả. Trước thực tế trên, Ban chỉ đạo Phát triển kinh tế tập thể tỉnh đề nghị thời gian tới các cấp có thẩm quyền tiếp thu, sửa đổi Luật HTX năm 2012 theo hướng tăng tỷ lệ góp vốn của các thành viên lên 40-50%/tổng vốn điều lệ; quy định rõ mức vốn góp tối thiểu.Vừa qua, tại cuộc họp tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW và tổng kết 10 năm thi hành Luật HTX năm 2012, một số ý kiến cho rằng: Quy định góp vốn điều lệ khiến nhiều HTX tại Bắc Giang gặp khó khăn trong quá trình hoạt động. Nổi bật là, có những thành viên thực sự muốn góp thêm vốn điều lệ để phát triển HTX nhưng không được do vướng quy định về hạn mức tối đa khi đóng vốn điều lệ. Luật HTX năm 2012 không quy rõ hạn mức góp vốn tối thiểu nên có thành viên tham gia HTX chỉ đóng mang tính hình thức. Từ đây, HTX sẽ không còn mang bản chất của tổ chức kinh tế tập thể mà thực chất đã trở thành tổ chức kinh tế gia đình, tổ chức kinh tế tư nhân, chỉ có vài thành viên thực sự góp vốn. Phần lớn người đứng tên thành lập HTX và thành viên là vợ, chồng, con, cháu trong gia đình. 

Ngoài ra, theo quy định hiện hành, tối thiểu HTX có 7 thành viên. Quy định này dẫn tới có trường hợp thành lập HTX quy mô nhỏ, mục đích chính là tận dụng cơ chế ưu đãi hoặc các dự án hỗ trợ; khi hết dự án là ngừng hoạt động. Nhằm phát huy vai trò của các HTX, có ý kiến đề nghị sửa đổi quy định của Luật HTX năm 2012, cụ thể là tăng số lượng thành viên tối thiểu. Khi có nhiều thành viên tham gia sẽ tạo điều kiện cho HTX tăng vốn điều lệ, xây dựng được các mô hình sản xuất quy mô lớn; qua đây khuyến khích hình thành các HTX quy mô lớn, hoạt động thực chất, hiệu quả.

Theo Báo Bắc Giang(NT)