Không còn chỉ là nơi "đi cà phê", nhiều thương hiệu tại Bắc Ninh đang trở thành những không gian kể chuyện - nơi người trẻ tìm cách đưa văn hóa Kinh Bắc ra khỏi khuôn khổ lễ hội, đình làng để hiện diện sinh động trong nhịp sống thường ngày.

Sự xuất hiện của hàng loạt mô hình F&B do người trẻ sáng tạo, với tinh thần lưu giữ và lan tỏa giá trị quê hương, đang dần trở thành một phần quen thuộc của đời sống đô thị. Trong các không gian này, dễ dàng bắt gặp những chi tiết quen thuộc như mái đình Đình Bảng, giấy dó tranh Đông Hồ hay nón quai thao… được tái hiện một cách tinh tế.

Không chỉ dừng lại ở việc thiết kế không gian, những cửa hàng này còn tạo dựng một trải nghiệm văn hóa đa chiều. Các chất liệu quen thuộc như mái đình, hiên nhà, cột gỗ, đồ gốm, nón quai thao hay tranh giấy dó được lồng ghép tinh tế, vừa hiện đại vừa gợi cảm giác gần gũi. Menu đồ uống mang đậm dấu ấn Kinh Bắc với những cái tên như "Mỏ Quạ", "Quai Thao", "Mời Trầu", "Đông Hồ", "Phù Lãng"… khơi gợi trực tiếp đến phong tục và dân ca Quan họ.

Một số dự án văn hóa ý nghĩa

Không chỉ nổi bật với những dự án giàu tính lan tỏa văn hóa vùng quê Quan họ, nhiều thương hiệu còn gắn bó và khai thác chiều sâu của văn hóa "trăm nghề" Kinh Bắc. Câu chuyện văn hóa được truyền tải qua không gian đậm chất làng quê Bắc Bộ, qua những thức uống pha chế thủ công sử dụng nguyên liệu đặc sản vùng miền, và qua phong cách phục vụ chân thành, mến khách.

Anh Đình Minh (30 tuổi) - chủ một cửa hàng cà phê tại Bắc Ninh chia sẻ: "Bọn mình được truyền cảm hứng từ cách mà các cô chú nghệ nhân làm nghề. Ví dụ như nghề đúc đồng Đại Bái, người nghệ nhân chỉ cần đôi bàn tay và vài công cụ rất thô sơ vẫn có thể tạo ra những sản phẩm vô cùng tinh xảo. Với bọn mình, từ khóa quan trọng nhất là "giữ sự thủ công", được thể hiện trong không gian và trong cả sản phẩm. Đó chính là phong cách, tinh thần mà bọn mình theo đuổi".

Điểm đáng chú ý là các mô hình cà phê này không chỉ khai thác yếu tố văn hóa như một cách tạo điểm nhấn không gian. Việc đưa hình ảnh đình làng, tranh dân gian hay chất liệu Quan họ vào thiết kế cho thấy xu hướng kết hợp văn hóa truyền thống với mô hình dịch vụ hiện đại đang dần xuất hiện tại Bắc Ninh.

Một số quán cà phê có kiến trúc lấy chất liệu từ các làng nghề tại Bắc Ninh.

Giữa xu hướng thiết kế quán cà phê mang phong cách hiện đại, những không gian mang hơi thở Kinh Bắc đang trở thành điểm nhấn độc đáo, mang đến lựa chọn trải nghiệm mới mẻ giữa vô vàn quán xá khác nhau. Không chỉ phục vụ nhu cầu gặp gỡ hay chụp ảnh, những không gian này còn góp phần khiến các yếu tố văn hóa địa phương xuất hiện gần gũi hơn trong đời sống thường ngày.

Bạn Nguyễn Thùy Dương (22 tuổi, Bắc Ninh) - một vị khách quen tại các quán cà phê mang dấu ấn văn hóa Kinh Bắc chia sẻ: "Khi đi cà phê với bạn, mình thường chọn những quán có không gian mang màu sắc văn hóa Bắc Ninh. Ban đầu các bạn chỉ thấy quán đẹp, lạ. Nhưng khi ngồi lâu hơn, nhìn những chi tiết như tranh Đông Hồ, nón quai thao hay nghe tên đồ uống, các bạn sẽ bắt đầu hỏi. Lúc đó mình có cơ hội kể thêm về Quan họ, về làng nghề".

Mô hình thiết kế dựa trên Nón Quai thao của liền chị Quan họ

Sự xuất hiện của những không gian cà phê mang đậm hơi thở Kinh Bắc cho thấy một xu hướng tìm lại và tái hiện bản sắc quê hương bằng chính ngôn ngữ đương đại trong đời sống văn hóa của người trẻ Bắc Ninh. Khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, chính người trẻ lại đang chủ động tiếp cận, "giải mã" và làm mới di sản theo cách riêng của mình. Thực tế ấy cho thấy, giữ gìn văn hóa không còn là câu chuyện của riêng quá khứ, mà đang trở thành động lực sáng tạo trong hiện tại.