Đình làng Thổ Hà là công trình có nghệ thuật kiến trúc tiêu biểu, đẹp và bề thế, có quy mô lớn, được xây dựng vào năm Ất Sửu (1685) dưới thời vua Lê Hy Tông. Công trình này là không gian văn hóa, tâm linh của người Việt với nét kiến trúc đặc trưng của thời Lê Trung Hưng. 

Trong đình còn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị lịch sử về nghệ thuật điêu khắc được thể hiện qua nhiều chủ đề đa dạng và đặc sắc. Trong đó đặc biệt phải kể đến bức cửa võng được tạo tác vào năm Chính Hòa thứ 13 (1692). 

Đây là một kiệt tác có giá trị tiêu biểu nhất cho nghệ thuật chạm khắc gỗ ở thế kỷ XVII với chất liệu gỗ sơn son thếp vàng và gốm sành. Tác phẩm này cũng minh chứng cho tài năng, sự khéo léo của các nghệ nhân đương thời và cũng là nơi ghi dấu ấn rõ nét nhất của kỹ thuật làm gốm cổ truyền của làng Thổ Hà. 

Cửa võng với chức năng để ngăn cách không gian tâm linh, đồng thời tạo điểm nhấn trang trọng, linh thiêng ở vị trí trung tâm trước tòa hậu cung của ngôi đình. Về mặt kỹ thuật chạm khắc, cửa võng đình Thổ Hà có sự kết hợp của chạm nổi, chạm lộng, chạm thủng, tạo thành nhiều lớp, nhiều không gian ngay trên một khối gỗ ở ngay trong một đề tài tác phẩm. Các nghệ nhân dân gian xưa gửi gắm vào từng mảng trang trí, tạo nên một tác phẩm nghệ thuật hoành tráng nhưng vô cùng tinh tế.

Cửa võng đình Thổ Hà.

Cửa võng đình Thổ Hà là hiện vật gốc, độc bản, là một trong những cửa võng có tính thẩm mỹ cao nhất hiện nay. Trải qua hơn 300 năm lịch sử nhưng những mảng trang trí chạm khắc vẫn còn nguyên vẹn, được chính quyền và nhân dân địa phương coi như một báu vật và luôn trân trọng bảo vệ, giữ gìn. 

Với những giá trị độc đáo, đặc biệt đó, ngày 31/12/2020, cửa võng đình Thổ Hà đã được công nhận là bảo vật quốc gia. Đây là niềm tự hào không chỉ riêng của người dân làng Thổ Hà mà còn là niềm tự hào của người dân tỉnh Bắc Giang đối với di sản văn hóa của tỉnh.

Tại buổi lễ, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đồng chí Thân Văn Thuần trao Quyết định công nhận cửa võng đình Thổ Hà là bảo vật quốc gia cho cán bộ và nhân dân thôn Thổ Hà, xã Vân Hà.

Theo BGĐT(NQ)